Te tukuihotanga o te reo Māori: He aronga motuhake – ngā mokopuna a Te Kapunga

Abstract

Ko te tāhū o tēnei rangahau ko te reo Māori. Ko te ariā matua ko te tukuihotanga o te reo Māori, arā, ko te tuku iho o te reo ki rō whānau mai i ngā mātua ki ngā tamariki, ā, tae rawa iho ki ngā mokopuna. Kia whakawhāiti i te kaupapa, he aronga motuhake tēnei kei te titiro hāngai atu ki ngā whānau e whā ki ngā tāone e toru o Te Whanganui-a-Tara, Tāmakimakaurau me Te Rotorua-Nui-a-Kahumatamomoe. Nā te hurahura i ngā āhuatanga reo i roto i ngā kāenga o ngā whānau e whā i kitea mehemea kei te tutuki tēnei tūāhua te tukuihotanga o te reo Māori. Tuia, he aha ngā momo āhuatanga kei te taunaki i tēnei mahi, ā, he aha hoki ngā ārai e whakahōtaetae ana i a ia. piti atu, i noho ki te ketuketu i ngā whakaaro o ngā mātua e pā ana ki tēnei kaupapa te tuku iho i te reo ki ngā tamariki mokopuna. Kāre i aro ki te kounga o te reo, he kaute noa i ngā whakamahinga reo Māori me whakamahinga reo Pākehā. Kia whakaritea ngā āhuatanga reo o ngā whānau me ngā tamariki, i tū ngā mahi whakarongo ki ngā wāhi e toru, arā, ki rō kāenga, ki rō kura, ka mutu, i tū ki wāhi kē atu hoki. Nā runga i te whakaaro kei te mōrearea tonu te reo Māori, kua herea tēnei kaupapa ki te ahurea me te tuakiri Māori, te mana motuhake me te tino rangatiratanga.